મેના ન્યૂઝવાયર , નવી દિલ્હી: ભારત સરકારે 2047 સુધી વિદેશી કંપનીઓ માટે ટેક્સ હોલિડેનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે જે ભારતમાં સ્થિત ડેટા સેન્ટર સેવાઓનો ઉપયોગ કરીને કાર્યભાર ચલાવતી વખતે વિશ્વભરના ગ્રાહકોને ક્લાઉડ સેવાઓ પૂરી પાડે છે, જે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના નેતૃત્વમાં વૈશ્વિક ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં દેશની ભૂમિકાને મજબૂત બનાવવા માટે કેન્દ્રીય બજેટ 2026 માં લાંબા ગાળાના પ્રોત્સાહનનું અનાવરણ કરવામાં આવ્યું છે.
નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા સંસદમાં જાહેર કરાયેલ આ પ્રસ્તાવમાં સ્થાનિક વ્યવસાય માટે સ્પષ્ટ શરત મૂકવામાં આવી છે: લાયકાત ધરાવતી વિદેશી કંપનીઓએ ભારતીય ગ્રાહકોને ભારતીય પુનર્વિક્રેતા એન્ટિટી દ્વારા સેવાઓ પૂરી પાડવી આવશ્યક છે. બજેટમાં ભારતમાંથી ડેટા સેન્ટર સેવાઓ પૂરી પાડતી કંપની સંબંધિત એન્ટિટી હોય ત્યારે ખર્ચ પર 15% ની સલામત બંદરગાહનો પણ પ્રસ્તાવ છે, જે જોગવાઈનો હેતુ લિંક્ડ ક્રોસ-બોર્ડર વ્યવસ્થાના કરવેરા સારવારને સરળ બનાવવાનો છે.
આ પગલામાં ભારતના સેવાઓના કાર્યસૂચિના કેન્દ્રમાં AI-યુગ કમ્પ્યુટિંગને સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે, જે ડેટા સેન્ટરો અને ક્લાઉડ કમ્પ્યુટિંગ માટે મોટા પાયે ક્ષમતા સાથે કર નીતિને જોડે છે. ભારત સ્થિત સુવિધાઓમાંથી વિતરિત થતી વૈશ્વિક ક્લાઉડ સેવાઓને સ્પષ્ટ રીતે આવરી લઈને, આ યોજના કર માળખાને આધુનિક વર્કલોડની કાર્યકારી વાસ્તવિકતા સાથે સંરેખિત કરે છે, જ્યાં તાલીમ અને અનુમાન નોકરીઓ એક દેશમાં ચાલી શકે છે જ્યારે અન્ય ઘણા દેશોમાં વપરાશકર્તાઓ અને સાહસોને સેવા આપી શકે છે.
માહિતી ટેકનોલોજી મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે ડેટા સેન્ટર્સ, ખાસ કરીને AI ડેટા સેન્ટર્સ, AI માટે ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સ્તરનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવે છે. તેમણે કહ્યું કે ભારતમાં લગભગ $70 બિલિયનનું રોકાણ પહેલેથી જ ચાલી રહ્યું છે, જેમાં લગભગ $90 બિલિયનની જાહેરાતો થઈ છે, જે ભારત તેના કમ્પ્યુટ અને સ્ટોરેજ ફૂટપ્રિન્ટને વિસ્તૃત કરી રહ્યું છે તેમ બાંધકામ અને આયોજન દ્વારા આગળ વધતા પ્રોજેક્ટ્સના સ્કેલ પર ભાર મૂકે છે.
નિકાસ ક્લાઉડ સેવાઓ માટે ટેક્સ હોલિડે
પોતાના બજેટ ભાષણમાં, સીતારામને જણાવ્યું હતું કે આ દરખાસ્ત મહત્વપૂર્ણ માળખાગત સુવિધાઓને સક્ષમ બનાવવાની અને ડેટા સેન્ટરોમાં રોકાણ વધારવાની જરૂરિયાતને ઓળખે છે. ભારતમાંથી ડેટા સેન્ટર સેવાઓનો ઉપયોગ કરીને વૈશ્વિક સ્તરે ક્લાઉડ સેવાઓ પૂરી પાડતી વિદેશી કંપનીઓ માટે ટેક્સ હોલિડે 2047 સુધી નક્કી કરવામાં આવ્યું છે, જેમાં સ્થાનિક ગ્રાહકો માટે ભારતીય પુનર્વિક્રેતાની જરૂરિયાત પાત્રતા માળખાના ભાગ રૂપે નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. ચોક્કસ સંબંધિત-પક્ષ ડેટા સેન્ટર સેવા વ્યવસ્થા માટે પૂર્વવ્યાખ્યાયિત ખર્ચ-વત્તા માર્જિન પ્રદાન કરવા માટે સલામત બંદર જોગવાઈને તે માળખા સાથે જોડી દેવામાં આવી છે.
સરકારની નીતિગત પહેલ એ છે કે મોટી ટેકનોલોજી કંપનીઓ AI અને ક્લાઉડ ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરમાં રોકાણ કરીને ભારતમાં પોતાનો વિસ્તાર વધારી રહી છે. ગૂગલે આંધ્રપ્રદેશના વિશાખાપટ્ટનમમાં AI હબની જાહેરાત કરી છે, જે 15 બિલિયન ડોલરના રોકાણ દ્વારા સમર્થિત છે, જેમાં મોટા પાયે કમ્પ્યુટ માટે રચાયેલ હેતુ-નિર્મિત ડેટા સેન્ટર કેમ્પસનો સમાવેશ થાય છે. એમેઝોને 2030 સુધીમાં ભારતમાં તેના વ્યવસાયોમાં $35 બિલિયનથી વધુનું રોકાણ કરવાની યોજના જાહેર કરી છે, અને માઇક્રોસોફ્ટે દેશમાં ક્લાઉડ અને AI ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર અને ભાગીદારી બનાવવા માટે $17.5 બિલિયન પ્રતિબદ્ધતાની જાહેરાત કરી છે.
ભારતના ડેટા સેન્ટર ઇકોસિસ્ટમ માટે સપોર્ટ
આ ટેક્સ હોલિડે સેવા ક્ષેત્રને ટેકો આપવા અને ટેકનોલોજી-આધારિત નિકાસ માટે ઘર્ષણ ઘટાડવા માટે સુધારા તરીકે રજૂ કરાયેલા બજેટ પગલાંના વ્યાપક સમૂહમાં આવે છે. બજેટમાં માહિતી ટેકનોલોજી સેવાઓને એક જ શ્રેણી હેઠળ સામાન્ય સલામત બંદર માર્જિન સાથે જૂથબદ્ધ કરવા, IT સેવાઓ માટે સલામત બંદર થ્રેશોલ્ડ ₹300 કરોડથી વધારીને ₹2,000 કરોડ કરવા અને IT સેવાઓ માટે સલામત બંદર મંજૂરીઓને સ્વચાલિત, નિયમ-આધારિત પ્રક્રિયામાં ખસેડવા જેવા પગલાંઓ પર પ્રકાશ પાડવામાં આવ્યો છે. એકસાથે, આ પગલાં એવા નિયમોને ઔપચારિક બનાવે છે જે કંપનીઓ વ્યવહાર દ્વારા મૂળભૂત વ્યવહારોની પુનઃવાટાઘાટો કર્યા વિના લાગુ કરી શકે છે.
મોદી સરકાર માટે, 2047 ક્ષિતિજ પ્રોત્સાહનને રાષ્ટ્રીય સમયરેખા સાથે જોડે છે જેનો ઉપયોગ ઘણા નીતિ કાર્યક્રમો લાંબા ગાળાના બેન્ચમાર્ક તરીકે કરે છે. ક્લાઉડ અને ડેટા સેન્ટર પ્રસ્તાવ ભારતના વ્યાપક ડિજિટલ બિલ્ડ-આઉટમાં કર નિશ્ચિતતા સ્તર ઉમેરે છે, જેમાં પહેલાથી જ આધાર ડિજિટલ ઓળખ સિસ્ટમ અને યુનિફાઇડ પેમેન્ટ્સ ઇન્ટરફેસ જેવા મોટા પાયે ડિજિટલ જાહેર માળખાનો સમાવેશ થાય છે, સાથે સાથે અનેક રાજ્યોમાં ફાઇબર નેટવર્ક અને ડેટા સેન્ટર ક્ષમતાનો વિસ્તાર પણ થાય છે.
મોદીએ ભારતના ડેટા સેન્ટરોના વિકાસ માટે 2047 ટેક્સ હોલિડેનું અનાવરણ કર્યું તે પોસ્ટ પ્રથમ આરબ સેન્ટીનેલ પર દેખાઈ.